Project rond afstandstolken

Cera en de Federatie van Vlaamse Dovenorganisaties (Fevlado) voeren in 2011 een grondig vooronderzoek naar het oprichten van een afstandstolkendienst voor dove en slechthorende personen in de Vlaamse Gemeenschap. Doel is om de vele vragen die er nog steeds zijn te beantwoorden en om de juiste mensen te sensibiliseren.

Onderzoek en vele testprojecten in Europa en in de Verenigde Staten in de jaren ’90 hebben aangetoond dat communicatie via beeldtelefonie een waardig alternatief is voor simultane realtime communicatie voor dove mensen die gebarentaal gebruiken, in tegenstelling tot teksttelefonie. Geschreven communicatie verloopt namelijk zevenmaal trager dan communicatie in gesproken taal of in Vlaamse Gebarentaal (VGT). Bovendien blijft tekstcommunicatie in geschreven Nederlands een taal die dove personen vaak in mindere mate beheersen.

Beeldtelefonie maakt tolken op afstand mogelijk, wat de verplaatsing van de tolk en de bijbehorende kosten overbodig maken. Het afstandstolken gebruikt videoconferentietechnologie, een snelle internetverbinding en gekwalificeerde tolken die vanuit één centrale plaats mensen ten dienst staan op verschillende locaties. Zo kunnen de tolken veel meer opdrachten invullen, omdat ze zich niet moeten verplaatsen. Tolken op afstand maakt het mogelijk voor dove mensen om een tolk in te schakelen op basis van wat zij nodig achten. Door dit flexibele systeem kunnen dove mensen hun nipte tolkuren gebruiken zodat zij altijd en overal een tolk Vlaamse Gebarentaal kunnen inschakelen, ook op het onverwachts en zonder al te veel tijd te verliezen. Deze vorm van tolken kan dus tegemoetkomen aan tal van problemen van toegankelijkheid in ziekenhuizen, stad- of gemeentediensten of politiediensten. Maar het kan ook de werkgelegenheid voor dove personen ten goede komen. Dove werknemers of zelfstandigen moeten zich dan geen zorgen meer maken over communicatieproblemen met horende collega’s en klanten. Daardoor zullen werkgevers meer geneigd zijn om dove personen aan te nemen. En dit verbetert dan weer hun socio-economische situatie. Op termijn zou het afstandstolken verspreid worden naar alle sectoren: tewerkstelling, onderwijs, cultuur, jeugd, sport, …

Tolken op afstand via beeldtelefonie is al in vele landen ingeburgerd, onder andere in de Verenigde Staten, Australië, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, de Scandinavische landen, Italië en Duitsland. In veel andere landen lopen er momenteel pilootprogramma’s.

In België bestaat er nog geen dienstverlening door tolken op afstand. Omdat dit zo een belangrijke stap is voor de dovengemeenschap is het nodig om meer informatie in te winnen over hoe een ‘tolken op afstand’ het best georganiseerd wordt. Er zijn nog veel vragen die beantwoord moeten worden.

Dit project loopt in samenwerking met het Communicatie Assistentie Bureau (CAB), de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (VDAB), het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH), de Vlaamse Overheid (Kabinet van Welzijn), de Federale Overheid (DG Personen met een Handicap), de Belgische regulator voor de postdiensten en de telecommunicatie (BIPT) en het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding.

Meer informatie over dit project, ook in VGT, vind je hier. De resultaten van het onderzoek zullen na 8 september op de Fevlado-website te vinden zijn.